Monday, 17 September 2012

मन चरी


आहा आज त कति मजा भको मलाई, मनलागे जहाँ पनि उडेर जान मिल्ने !!

हामिले चङ्गा उडाउने चौरको तल भिरपट्टि हेर्न पनि डरलाग्ने भिरको डिलबाट चराको तालमा मन लागेको ठाउँमा उड्न पाएको पाएकै थिएँ । मेरा पँखेटा पनि कति मुलायम अनि कति ठूला । यता बाट तुइइइँय उता अनि रुखको टुप्पामा बस्यो केहि खाने कुरा पायो भने लङ्गुरले झैँ कपाकप पार्यो अनि फेरि तुइइईँय अर्को रुखमा अनि घरी देउराली ढुङ्गा घरी उधिनढुङ्गा केके हो केके ।

हा हा हा !!! ऊ ऊ ऊ पल्लाघरे भाउजु टट्टि गर्न बसेकी, छि ! छि !! लाज पनि नभएकी नकच्चरी हि ! हि !! हि !!!, आज सँसार देख्न पाइने भयो बाबा भन्दा भन्दै अर्को बाज आएर मेरो पँखेटामा आक्रमण गर्न लागेपछि लाग्यो आकाशमा पनि लडाईँ हुँदो रहेछ, तैपनि उसलाई किन आक्रमण गरेको भनेर सोध्न मन लाग्यो तर उ त मलाई दादा गिरी देखाए जस्तो गरि फेरि आकाशमै कता बिलायो । अनि म पनि मेरै धरातलमा ओर्ले मेरो खोल पनि फेरियो अनि म पनि पहिलाको जस्तै भएँ ।

खै कता म कञ्चन तलाऊको किनारमा पुगेँ अनि किनारको चौतारीमा बास बसेँ ठुस्स । अगाडि भर्खर मैले उडेको आकाश त अहिले निकै माथि पुगिसकेको थियो । मैले चौपारीको खड्केरीमा बसेर के सुसाउन थालेको थिएँ, त्यति खेरै मेरा आँखा पनि बन्द भए म आधा चेतना गुमाएँ अनि सुस्ताएछु, मलाई कसैले सुम्सुम्याए जस्तो लाग्यो, कसैले मायाले चुम्बन गरे जस्तो लाग्यो, तातो हावाले मेरो अनुहारमा न्यानो बनायो । शायद महको चाकामा डुबेको मौरी झैँ भयो ।

लामो केश भएकी सभ्यताले मेरो चेहरामा पर्दा लगाएको देखेँ । कति घोलिएकी महले त मोरिले मलाई पनि डुबाकी रैछ भन्ने लाग्यो मनमनै केहि बोल्न सकिन हेरि मात्र रहेँ उस्को आँखामा अनि उस्को समग्र हुलियाको परिचय लिन थालेँ । ओइ कालु मैले तिमिलाई खोज्दै आएँ कि तिमिले मलाई खोज्दै आयौ मैले त पत्तै पाइन बाबा भने मैले मुख उक्काएँ तै पनि ऊ बोलिन हेरिरही मात्र । अनि धेरै बेर म पनि बोलिन ऊ पनि बोलिन, हेरेरै बस्यौँ दुबै जना । ऊ मह बनाइरहेकी थिई म त्यसमा डुब्दै थिएँ घाँटिसम्म आइसकेको अब त चिच्याउन मात्र बाँकि थियो ।

निशान मेरो काले, हजुरको मायाले मेरो जिवनमा एउटा नयाँ र अजम्बरी उर्जा थपिएको छ । लाग्छ यो शक्तिले म जस्तो बोझ पनि उठाउन सक्छु । मैले नचिनेको त समयलाई हो तर हजुरलाई त मैले जन्मदेखिनै चिनेको हो भन्ने लाग्छ । हाम्रो परिचय भर्खर भएको हो भन्ने कुरामा म बिश्वास गर्नै सक्दिन । अब त म हजुरलाई छोड्द्रै छोड्दिन जाँ गए पनि पछि पछि जान्छु बरु भोक भोकै बस भने पनि मान्छु भन्दै लाडिन थाली । मलाई झन के भो र आफू झन त्यस्तै होस भन्ने मान्छे मुसुमुसु हाँसिरहेँ ।

हामि बसेको भूगोल पनि आँखा चिम्लेर खोल्दा एक निमेशमै फेरिएछ, हामि त समुन्द्री तटीय क्षेत्रमा थियौँ । पहिरन पनि सुहाउँदो थियो तर त्यहाँ हामिदुई भन्दा बाहेक कोहि पनि थिएन लाग्थ्यो यो पृथ्वी नै होइन अरुकुनै ग्रह हो जस्तै लाग्दथ्यो तै पनि हामिलाई बाल मतलब थिएन । लामो समयको बालुवा अनि पानीको छ्यापाछयाप पनि हामि किनारमा चहुरमा सुस्तायौँ । माया साट्ने माया बाँड्ने तरिका सिक्दा सिक्दै समय बितेको पत्तै भएन । दिन पनि ढल्केछ अनि चिसो हुन थाले पछिमात्र थाहा भयो अनि फेरि त्यहाँ बाट हिँड्यौँ । साँझ परिसकेको थियो, तैपनि कहाँ जाने पत्तो नभई नभई हिँडिरहेका थियौँ । रात त निकै छिप्पीयो तैपनि हामि हिँडिरहेकै थियौँ, हाम्रो भेट छायाँ सँग भेट भयो, सभ्यता डराएर चिच्याएर म सँग टासिएर अँगालो मारी । मैले पनि ओइ कालु के भयो बाबा, के भयो तिमिलाई भन्दा त आफ्नै बेडमा सिरानीलाई चिरिप्प पारेर समातेको थिएँ ।

उसससससस् कस्तो सपना देखेको होला, यो काली किन चिच्याउन परेको होला, एक छिन नडराइकन चुप लागेर हिँडेको भए पनि त हुन्थ्यो नि, कमसे कम सपना मै भए पनि भेट त भाथ्यो । एक ग्लास पानी खाएँ अनि पीश गर्न शौचालय गएँ अनि फर्केर आएर घडी हेरेँ २ बजेको रहेछ फेरि सपना देख्न कामना गरेँ । तर के निद्रा लाग्थ्यो र झन झस्केको झस्केई पो भयो । अनि सभ्यतालाई फोन गरेँ, जति गरे पनि उस्ले फोन पनि उठाइन, फेरि म्यासेज पठाएर फेरि सुतेँ ।

जति गरे पनि निद्रा लागेन, यस भन्दा एक हप्ता अगाडि सभ्यताले मलाई आफ्नो सपनाका बारेका मलाई बताएकी थिइन । मेरो आमा सहितको मान्छेहरुको उपस्थितिमा कुनै मन्दिरमा हाम्रो बिबाह भएको बारेमा अनि त्यसैले म डिस्टर्ब छु भन्दा मैले ठिकै त भएछ नि एक दिन त हुने नै हो नि भनेर उसलाई सम्झाएको थिएँ । उस्को सपना धरातलमा आधारित थियो तर मेरो सपना त कस्तो कस्तो म त कहिले त्यस्तो सपना खास देख्दिन, तर जिवनका खास अबस्थाहरुमा मलाई तिनै सपनाहरुले मार्ग निर्देश पनि गरेका हुन बिगतमा ।
जे भए पनि सभ्यता मलाई तिम्रो नजरमा अनि मनमा डुब्न देऊ । सपना नै सहि बिपनामा पुग्ने भर्याङ्ग पनि त हो यो ।


Tuesday, 14 August 2012

रुझेको प्यासी मन


हिजो राती बाटै बाहिर पानी परिरहेको थियो । झ्याल बाट आएको सिरसिरेले मैले ओढेको पछ्यौरी उडाइरहेको थियो । घरी हावाले घरी पानीले अनि घरी मनका ज्वारभाटाहरुले मलाइ चिसो पारिरहेका थिए । यसै त मेरो मन चिसो छँदै थियो त्यसमा झरि, हावा अनि तिम्रो यादले म कठ्याङ्ग्रिइरहेकी थिएँ । तिम्रो न्यानो अँगालोको सपना बुनेर कौशीमा सुनसान रातमा अग्रात खोजिरहेकी थिएँ ।

मैले उसलाई धेरै समयको प्रतिक्षा ब्यग्रता पछि दोबाटोमा भेटेकी थिएँ । कहिले नभेटेको मान्छे नदेखेको मान्छे मात्र मनले देखेको मान्छे देख्दा सामान्य नर्भस भए पनि उ सँग म पहिले देखिनै भेटिराखेको र देखिराखेको जस्तै भयो कुनै नयाँ भएन मलाई । उस्को काख जन्मै देखि मेरो, उस्को निराकार मायामा म पनि उस्तै गरि घुलिएकी थिएँ । त्यसबेला मैले त आफैलाई पनि भुलेँ, मेरो उद्गम पनि भुलेँ । हामिले सँगै नास्ता गर्यौँ मन त शेयर गरेकै थियौँ एउटै खाजा पनि शेयर भयो एकै ठाउँमा तै पनि कुनै अनौठो लागेन बरु अझै केहि पुगेन झैँ लाग्यो ।

त्यसपछि हाम्रो यात्रा बाइकमा भयो, उ अगाडि बस्यो म पछाडि बसेँ, बाइकको यात्रा पनि जिवन यात्रा जस्तै थियो, तल ठूलो नदी अरठ्ठपरेर घरी सुलुलुलु घरी ढलीमली गर्दै थियो । लैनो भैसीको ब्याउँते दुध जस्तै पानी पनि अल्छि मान्दै ठेलिँदै थियो झन त्यसमा मेरो राजा सँग भेट भएको बेला मेरो मन लैनो भएर त्यसभन्दा पनि बाक्लो भएको थियो जुन आफैलाई पनि मत्मत्याउने भइसकेको थियो । आफैलाई म के गरुँ के गरुँ जस्तो भएको थियो । बाटैमा यात्रैमा हिँड्दा हिड्दै उसलाई समातेर चिमोटुँ जस्तो भएको थियो तर म आफैलाइ सम्हालिरहेकी थिएँ । बिभिन्न बहाना मा शारिरीक रुपमा पनि निशान सँग पौँठेजोरी खेल्दै थिएँ म, बाटोका जोल्टिङ्गहरु, खाल्डाखुल्डीहरु पनि कहिलेकाहिँ त काम लाग्दारहेछन झैँ लाग्यो, उफाथ्र्यो घरी घरी । उसको चलाउने स्पीड पनि अलि गरम नै थियो अनि घरी नरम पनि थियो, बाटोमा मेरो हाल सोधिरहन्थ्यो मेरो चाल सोधिरहन्थ्यो र बाटोका ऐतिहासिक स्थलहरु पनि दर्शन गराउँदै थियो जुन म पहिलो पटक भएपनि साक्ष्यात्कार गर्न पाएकी थिएँ ।

हाम्रो पाल्पा बजार पनि कम्ता राम्रो थिएन, काठमाण्डौ बिभिन्न टोलका नाउँमा यहाँका टोलका नाम राखिएका थिए अनि सँस्कृति पनि केहि मिल्दो जुल्दो थियो । पाल्पाको सिरानमा श्रीनगर उस्तै राम्रो अनि अलि टाढा रानी महल पनि यहि जिल्लामा कालीगण्डकीको किनारमा छ भन्ने सुनेकी हुँ तर जान पाएकी छैन । आफ्नी मनकी रानीको सँझनामा सुनसान ठाउँमा महल बनाएर सँझनालाई राणाकालीन शासकले इतिहास बनाए, म पनि एक छिन रानी भइ हेरेँ अनि निशानलाई सँझेँ, उस्ले पनि मलाई यस्तै माया गर्छ कालीगण्डकीको किनारमा न सही मनको किनारमा त रानीमहल बनाएकै छ, त्यो रानीमहलमा त के नै छ र भन्ने सँझेँ अनि एकपटक उसलाई हिँड्दा हिँड्दै मज्जाले च्यापेँ, उसले के भयोे बाबा डरलाग्यो भनेर सोध्यो स्पीड कम गरुँ भन्दै थियो मैले तिमिले सके जति गर भनेँ, म मा घरी घरी उर्लिएर आउँथ्यो खहरे अनि सम्हालिएर टार्थेँ ।

हामी भेट हुन भन्दा पहिले नै एक आपसमा समय मागिरहेका थियौँ तर बोल्न नसकेका प्वाक्क परेका थियौँ जुन गुनासोले बिस्तारै नजिक ल्यायो र एक दिन दुबैले दुबैसँग माग्यौँ भन्ने लाग्यो । म पाल्पा बाट काठमाण्डौँ हिँडेकी मान्छे र उ पनि पोखरा बाट हेटौँडा हिडेको मान्छे हामि मुग्लिङ्गमा भेट भयौँ र दिन शेयर गर्न मेरो फर्माइशमा सौराहा जाने कुरा भयो अनि हामि उता तिर हुईँकिएका थियौँ । उ पनि धेरै समय सौराहा नगएको रहेछ त्यसैले बाटो सोधेर हामि सौराहा तिर लाग्यौँ र बाटोमा सामान्य हुँदा हुँदै गन्तब्यमा पुगियो, बिसौनीमा बसियो र बल्ल आफ्नो परिवार जस्तो आफू सम्पन्न भए जस्तो लाग्यो ।

समयले यस पटक हामिलाई जिन्दगीको पयो बटार्न पहिलो पटक साइत जुराईदिएको थियो । हामि पनि अझै झ्याम्मिन खोज्दै थियौँ मनका तख्ताहरुमा दुखका कथाहरु एक्लो हुँदाका पीडाहरु सावीक जिन्दगीका आरोह अबरोहहरु शूलहरु अनि तुषहरु पनि निचोर्दै थियौँ । भेटहुँदा हामिहरुलाई बिसाउने चौपारी भेटेजस्तो जिवनका आफ्ना परिस्थिति र परिवेश भुलेर आफैमा हराइरहेका थियौँ । मायाका सर्जामहरु जोरजाम गर्नमै हाम्रो समय खर्च भइरहेको थियो तैपनि उत्ताउलो माया मौसमी माया हामिमा थिएन । हाम्रो त इँगेजमेण्टमात्र भएको थियो त्यहि पनि फेसबुकमा भेट त बल्ल पहिलो पटक भएको थियो र पनि बर्षौ पहिले बिबाह भैसकेको पुरानो जोडी धेरै बर्ष पछि भेट भए झैँ कस्को मनमा को पसेर हुँडल्ने भन्ने ध्याउन्नमै थियौँ ।

मैले निशानलाई निशान भन्दा पनि मेरो काले भनेर बोलाउँथेँ अनि ऊ पनि काली बज्यै भनेर चिमोट्थ्यो शायद काले भन्दा उसलाई कस्तो कस्तो लागेर होला । घरी उस्को चुम्बनले घरी उसको आलिङ्गनले मलाई तरङ्गीत पारीरहन्थ्यो, मलाई उस्को काखमा अहिले त रमाइलो गर्न भन्दा पनि रोएरै पुगेको थिएन । जिबनका कुइनेटाहरुमा मैले भोगेका अमिला समयहरु, नीम जस्तै तीता लाग्ने ति अरिमुठे यादहरु म झन आल्हादित हुन्थेँ र उस्को काखमा झम्टिएर रुन्थेँ घरी घरी । त्यो रुवाई मलाई पीलो निचोरे जस्तै हल्का हुन्थ्यो जस्ले फेरि अलिकति मनमा खुशी भएर हल्का हुन्थेँ अनि हावामा तैरिए जस्तै उसँग तैरिन्थेँ म अनि राप्ती खोलामा गोहीले बयेली खेले जस्तै हामी मायामा बयेली खेल्थ्यौँ ।

साँझ पख राप्ती खोलाको किनारमा हामिहरु डुल्न हिड्यौँ, अप्ठ्यारो ठाउँमा घरी मैले घरी उस्ले मलाई हात दिन्थ्यो अनि हातमा हात मिलाएर हामिहरु प्रकृतिको बिबिधताको पनि फूर्की लगाउँदै हिँड्दै उता परको ढिस्कोमा आराम कुर्चीमा बसेर कालो चिया पनि खायौँ । बिधिवत रुपमा रेष्टुरेण्टको कुर्चीमा बस्दा उस्को हस्पिटालिटी हुनु स्वभाविक नै थियो । बोलेर कहिले नसकिने हाम्रा कथाहरु सकिएकै थिएनन । फोनमा बोलेको फेसबुकमा च्याट गरेको अनि कमेण्टमा दोहोरी खेल्नु त के हो र यो सामिप्यता त स्वर्ग जस्तै भयो हामिलाई मनको धोको पु¥याउनलाई, अनि थाहा भयो त्यो बिजुली माया भन्नाले फेसबुक माया र यो साक्षात मायामा कति भिन्नता रहेछ भनेर तर माध्यम त त्यहि थियो फेरी ।

सँघर्ष गर्दा गर्दै  म यहाँ सम्म आइपुगेँ र अगाडि पनि त्यति सजिलो छैन तैपनि म निशान लाई साथ दिए र दिइरहन्छु पनि अब त जिवनको यो दैनिक होमवर्क जस्तै भयो समयले जुराइदिएको बिभिन्न अबस्थामा समय भन्दा हामी अगाडि थिएनौ अनि त्यहि समयका हामि दास थियौँ । सौराहा बजारमा रातभर राती नौ साढे नौ बजेसम्म डुल्यौँ अनि होटलमा आएर बिसायौँ आफ्नै बिस्तरामा अझ भनौ हाम्रा बिस्तराहरु मनहरु थिए मनको सिरानी राखेर मायाको सुकुलमा नै सुतिरहेका थियौँ । भन्थे केटा केटि भेटहुनु भनेको पहिलो शर्त केहि फरक हुन्थ्यो हामिमा त्यो बिषयले भन्दा पनि धेरै समयमा लामो पर्खाइमा भेटिएका प्रेमीहरु अझै माया साटेरै पुगिरहेको थिएन । चुम्बनमा हराउनु आलिङ्गनमा बिलाउनु फेरि भेटिनु त सामान्य भयो निशान सँगको बसाई मेरो लागी, उ एकदम असल मानिस हो असल जिवनसाथी हो कति समर्पीत छ कति निष्ठावान छ भनेर म शब्दमा ब्याख्या नै गर्न सक्दिनथेँ म ।

निशान पनि एक्लो छ, उसलाई उस्को नियतिले जहिले पनि सताइरहन्छ बिभिन्न नाउँमा, तै पनि उ समय सँग हार मान्ने मानिस होइन परिस्थिति सँग जुध्ने शक्ति उसँग मौजुद छ र त लडिरहेछ, लड्ने हिम्मत राख्छ मेरो बैशाखी टेक्न चाहन्छ, ऊ जे पनि गर्न समर्थ छ उसलाई हरपलमा मेरो साथ सदा सर्वदा रहन्छ, सँगै बस्नु रमाउनु मात्र जिन्दगी होइन यो बसाई ले धेरै समयको लागि पुग्छ यहि यादहरु साँचेर धेरै समय फेरी बाच्नु पर्छ त्यसमा मलाई कुनै बिस्माद छैन उस्को माया नै मेरो लागी हजार हो उस्को जिन्दगी मेरो लागी अमूल्य छ मेरो सास पनि त्यसैमा अड्किएको उस्को सास सँगै ।

यसरी हेर्दा यो कथा सभ्यताले लेखे जस्तो भए पनि मैले सभ्यताको धेरै पटकको गुनासो र अनि बार्तालापको आधारमा मैले कथात्मक रुपमा प्रस्तुत गरेको हुँ । बास्तवमा यस्तो भइदिए हुन्थ्यो भन्ने गुनासोका आधारमा तयार पारिएको हो । मैले र सभ्यताले आफूहरु बिचमा घुलाएका अनि घुल्न बाँकी कथाहरुको सँयोजन होला । अवसर अनि त्यस्तै परिवेशको खोजी होला भनेर बुझिदिनुहोला अझै मेरी सभ्यता काली डल्लीको तर्फबाट एउटा केटी भएर कथा लेख्दा केहि नपुग्नु स्वभाविक हो त्यसलाई यहि रुपले बुझिदिनु होला । यो हामी दुबैको मनको कथा हो अझै कथा भन्दा पनि मनोबाद हो अनि लेखन शैली मा नयाँ प्रयोग हो मेरो ।

Sunday, 5 August 2012

आँखाले रुनेहरु र मनले रुनेहरु


कपाल खौरेर कोहिले टाउकोमा रुमाल बाँधेका, कोहि ढाका टोपी हातमा पट्याएर खुइय गर्दै हिँडेका, हतारिइरहेको दृश्य मैले देखि रहेको थिएँ । म निदाएकै थिइन सबै कुरा मैले थाहा पाइरहेको थिएँ । मेरा हात खुट्टाहरु फेन्सी पसलेले कपडा पट्याए झैँ पट्याएर कसेर बाँधिएको थियो । हरियो बाँसमाथी टाउको अड्काएर बाँध्दा पनि मलाई आराम भइरहेकै थियो । हिजो सम्म पलङ्गमा अनि त्यसमाथि डसना अनि आरामदायी तकियामा बिसाउने ज्यान आज झन हिजो भन्दा सजिलो अनुभव भइरहेको थियो । मैले कहिल्यै नदेखेका अनुहार पनि मलिनो अनुहार बनाएर लुरुलुरु हिँडेको पनि देखेँ । राम राम सत्य हो भन्दै भट्याउँदै माइला दाई बाटोमा धानका फूल छर्दै थिए । अस्ति ओढेको मुलायम कम्बल (ब्लाँकेट) भन्दा आज यो कात्रोले कति न्यानो बनाएको मलाई, सोँचेँ म नमर्दै यो कात्रो ओढ्न पाएको भए कति न्यानो हुन्थ्यो होला, अभावमा जहिले पनि म सिरक भित्र कहिल्यै पनि तातिन कठ्याँग्रीइ रहेँ ।

एक हप्ता अगाडि म लमतन्न भएर सुतिरहँदा, कोल्टो फर्किन नमिल्दा श्रीमती उस्का सैँसाथेहरु सँग बजार गर्न गई, म कति असमटिएँ तिर्खा लाग्यो र पनि पानी खान पाइन, मलाई आफ्नै ज्यान भारी भयो, सोचेँ म नै यो पृथ्वीको भार रहेछु , यसरी त कोहि पनि नबाँचोस, आज उसैले मरे पछि मेरो सास गएपछि नरोएरै रुँदै मेरो मुत्युउप्रान्त मुखमा पानी हालिदिई र बल्ल अस्तिको तिर्खा मेटेँ मैले अनि ढिलै भए पनि धन्यवाद दिएँ श्रीमतीलाई पहिलो पटक उसले मेरो लागी भनेर एउटा काम गरिदिई । मैले भन्दै नभनेका कुराहरु निकालेर फूर्का हालेको अनि मेरो गुणगान गाएको मलाई कत्ति पनि पचेन तर थाहा पाएर पनि म केहि प्रतिक्रिया दिन सक्ने अबस्थामा थिइन । घरी घरी त मन छुन खोज्थी तर उस्कै अर्को नपच्ने कुराले मलाई पहिलेको कुरा बिर्सन बाध्य तुल्याउँथ्यो ।

अर्कोले भिडमा थप्यो, हेर नखरा पारेकी यस्को त सप्पै मलाई थाहा छ, यो गोपाललाई यसैको कारणले यस्तो भएको हो, चिन्तै चिन्ताले रक्सीमा डुबेर मर्यो बिचरा भन्दै थियो अनि हो त नि भनेर सार लगाउने पनि हुलै भए । दुइचार जना आइमाइको हूलमा फेरि अर्को आवाज आयो, हेर बैँशैमा बिधुवा भई अब कसरी गरी खान्छे, जँड्याहा पोई परेसी यस्तै हो, धन्नै घर चलाएकी रैचे बिचरा पनि भने, अनि त्यसै माथि धन्दा नमान साइँली, हामि छम नी, कोहि नी नभएनी इश्वर भगवान त छन नि पाप धर्म उनैले हेर्छन पनि भन्न थाले ।

यस्तैमा गौँडामा चिप्लीएर मेरो लाश खोलामा झर्ने भिरबाट दुई बल्ड्याङ्ग तल खस्यो अनि हिलो धूलो भयो सब भन्दा पहिला हाँस्ने श्रीमती र उसका आसेपासेहरु भए अनि सुस्त मनस्थितिका गाम्नागे बा पनि हाँस्नु भयो अनि उत्तिखेरै थुतुनो चिमोटेर मुख बन्द गर्नुभयो तर अरु हरु खित्का नछोडेपनि थुतुनोमा लालि बालेकै थिए । अनि मैले फेरि आफैलाई छामेँ, भर्खरै गोहिका आँशु चुहाउने हरु हाँसेको देख्दा मनमा चिसो पसेर आयो । जस्का लागि  सबभन्दा धेरै समय खर्चेँ, धेरै माया दिएँ, जस्को फलिफापका लागि मैले मेरो आफ्नो फलिफाप हुने कामलाई नै छोडेर लागेँ, तिनिहरुनै भिडमा अमिला र अझ अमिलो पस्नु भन्दा अगाडिका कागती जस्ता नीला र तिता भए । अझै कोहि कोहि त मेरो लाशलाई पनि थिलो थिलो पारेर धूलो पारेर मलाई सिध्याउन चाहन्थे, उनीहरुको ओठ थर्थराइरहेको थियो, दुर्भाग्यबश हर्ताकर्ता फेरि उनिहरु नै थिए । मेरो लाशलाई काँध दिने मेरा मान्छेहरु भए हुन्थ्यो, अनि मलाई ओल्टाई पल्टाई गर्ने मायालू हातहरु भएपनि हुन्थ्यो जस्तो लाग्दथ्यो । एक छिन पछि त खरानी हुनु छ त्यो भन्दा पहिला स्पर्श मात्रै पाए पनि हुन्थ्यो झैँ लाग्दथ्यो घरी घरी, चिच्याउन मन लाग्दथ्यो अनि असतीहरु मेरो लाश लाई नछो भन्न मन लाग्थ्यो तर के गर्नु यस्तै भइरहेको थियो ।

सप्कोमा मुखलाई थुनेर आँखाले नरोएर धुरु धुरु रुनेहरु पनि भिडमा मैले देखेँ । मनलाई कागती जस्तै निचोरेर मेरो लाशको पछाडी लाग्ने त्यस्ता मन हरु अगाडिका मनहरु भन्दा भिन्दै थिए धेरै थिए, जस्ले मलाई मनै बाट पढेका थिए तिनीहरुले मलाई चाहेर पनि बिर्सिन नसकेको अनि घाटमा बिदा गर्नै नमान्ने अनि नचाहने हरु पनि देखिए । एक दुइजनाको त भक्कानो पनि फुटेको देखेँ, म आँशु पुछ्न चाहन्थेँ र पनि म सक्दिनथेँ । मलाई थक्क लागेको कुरा मैले त्यस्ता मनहरुलाई आफ्नो बनाउन सकिन । जिवनको कुनै कालखण्डमा उनीहरुको सुख दुख साट्न सकिन । म बाध्य नहुनु थियो मैले बेलैमा बिद्रोह गर्नु पर्दथ्यो सकिन मैले यो मेरो कम्जोरी थियो, तै पनि अरुले के भन्लान आफ्नो इज्जत के होला भन्ने नाउँमा म फगत लतारिइरहेँ । अब फेरि बाँच्न पाए म पक्कै बिद्रोह गर्थेँहोला जस्तो लाग्थ्यो ।

मलाई घाटमा लगियो सर्वाङ्ग नाङ्गेझार पारेर दाउरा र परालले छोपियो अनि तलबाट माइला दाईले दागबत्ति दिनुभयो, माइला दाई भने मज्जाले रुनुभयो, इलामबाट आउने माइखोला भन्दा पनि बढि रुनु भयो । मलाई पनि रुवाउनु भयो अरु पनि रोए, कोहि आँखाले मात्र रोए, कोहि नरोएरै मनले रोए । आँखाले रुने र मनले रुनेको हूल छुट्टियो ।  आँखाले रुनेहरु उता म खरानी नहुँदै, अस्तु सेलाउन नपाउँदै माइला दाईलाई भागवण्डाको बारेमा ख्यार ख्यार पार्दै थिए । खर्चपानीको कुरा गर्दै थिए मलाई बिरक्त लाग्यो, बोझ लाग्यो आफ्नो मृत्यु पछि पनि । मेरो चितामा आगो बलिरहँदा एक्कासी ठूलो आवाज आयो म झस्केँ, सभ्यता भनेर चिच्याएँछु, अनि दिदिले के भयो निशान भनेर बोलाउनु भयो, केहि हैन दिदि भनेर टारेँ ।

तर यस्तो बिषय मेरो सपनामा कसरी आयो न मेरो पारिवारीक हुलिया मिल्छ, न मेरो जिवन सँग मेल खान्छ, तर गोपाल भन्ने मान्छे को यस्तो कहाली लाग्दो यथार्थले मलाई पनि छोयो, जिवनको अर्थको गहिराईमा पुगेँ म । यस्ले सिकाएको पाठ भनेको मलाई दिलै देखि पढ्ने, माया गर्ने मान्छे, असल साथीलाई आफ्नो जिवन बाँड्न पाउँ, भलै एक दिन बाँच्न पाइयोस तर उस्कै काखमा हराउन सकुँ, जिवनका भए भरका माया उस्लाई दिन सकुँ । मायाको अर्थ अनि जिवनको परिभाषा म आफै बनाउन सकुँ भन्ने कुरा मैले सिकेँ । आँखाले रुनेहरु र मनले रुनेहरुको बिचमा पर्खाल लगाउन सकुँ । मैले तिमिलाई दिएको माया मात्र होइन सम्पूर्ण जिवन नै हो भनेर सगर्व भन्न सकुँ । मेरो अगाध माया तिमिलाई, मेरी सभ्यतालाई अनि हाम्रो अर्थपूर्ण साथलाई । तिमि जहाँ रहे पनि मन हाम्रो एकै ठाउँमा छ भनेर भनिरहेकै छु, सास रहुन्जेल यहि मन्त्र जप्न पाइयोस सधैँ सधैँ तिम्रो मनको राजा बन्न पाइयोस अनि आफ्नो सिँहासनमा तिमिलाई रानी बनाएर राख्न पाइयोस । तिमि म भित्र अनि म तिमि भित्र हराउन पाउँ, एउटा स्पर्शले सधैँ छोइरहोस, एउटा चुम्बनले सधैँ चुमिरहोस, हर खुशीमा अनि हरु कठिनाइहरु तिम्रो साथको डोरी समातेर छिचोल्न सकुँ ।

Sunday, 22 April 2012

बसन्तीले दिएको लाइन



न्वाईँ खाने दिन भन्दा ५ - ६ दिन पहिलै घरीमै पँहेलिएको धुर्से केरालाई बाक्लो काम्लोले बेरेर बाले भकारीको कुनामा राख्नु भएको थियो । त्यस दिन उखुमले भतक्कै पाकेको पयाँलै केराको घरी निकालेर बाले काईँया काइँया छुट्टाउनु भयो र पुष्टिएका मध्येबाट दुइ काईँया निकालेर दहिमा मिसाउनु भयो अनि चामल र चिनी मिसाएर भाँडोमा आमाले बिरालोले मुख हाल्छ भनेर दुध राख्ने झोलुँगामा राख्नु भयो । तल मस्यौरा र पिँडालुको तरकारीमा लप्सीको माडाको बाक्लो बाफ भन्दा पनि मलाई ध्याउन्न कतिबेला त्यो न्वाई खान पाइन्छ भन्ने थियो त्यहि भएर त हरियो ढाडे धान मैले नै काटेर मुठोपारेर टाउकोमा बोकेर पुरुषार्थ गरेको थिएँ ।

स्कूलमा कहिले हाफ छुट्टि कहिले बिदा नभए मन छुट्टि गरेरै भए पनि मन लाग्यो भने केहिले पनि छेक्थेन, सधैँ यस्तै बानी भएकाले घरकाले पनि किन आइस भनेर भन्थेनन् अनि हातमा आँसी लिएर गोरु फुकाएर चरन तिर लैजान्थेँ, झट्टपट्ट एक बड्का न्वाइँ र अझ ठेकी बाट माथि माथिको गुलियो दहि र केराको झोल समेत पिएर म मालीचौर तिर हानिएँ । उताबाट जमुना र कृष्ण पनि गोरु र बाख्रा लिएर आउदै थिए म पनि टक्क अडिएँ र पर्खिबसेँ । जमुनाले खै आज दाई रित्तै आउनु भछ त, म पनि आज आउन त मन थिएन यिनै कृष्णले जाम के जाम जमुना एक्लै घर के बस्छौ भने अनि बाख्रा लिएर आएकी क्या, बिना फोक्कै मा दुख दिन जान्या छन यि दाई त ।

कृष्णको गोरु मेरो गोरु अनि जमुनाका बाख्रा पनि चउरमा अरु डिँगा बाख्राको हुलमा मिसिए, बाली जोगाउन प्राय सबैतिर बान्नो अनि बार लगाएकाले खासै डर थिएन । जमुनाले नूनको ढिको अनि पाकेको हरियो खुर्सानी र आँखे टिमूर राखेर बान्नोको उधिन ढुँगामा पिस्न थाली तर मलाई बसन्ती नआएकी भएर त्यसै त्यसै फुस्रिएको थिएँ, त्यो जमुनाले थाहा पाई हाली अनि बोलाउन थाली ए ए ए ए बसीइइइ  । उस्ले बसन्तीलाई चर्को स्वर जावोस भनेर बसी भनेर बोलाउँथी अनि चार पाँच पटकमा हजुर भन्ने प्रतिध्वनी पहिले मेरो कानमा पर्यो अनि मैले नै छिट्टै निउवा साध्न आउ के तित्तिन लायो झट्टै भने । हेर यो दाई त यतिञ्जेल किन टोलाको भन्या त अँ अँ त्यति सारो हुन हुन्न के भोलि फेरि अर्केले टिपेर लैजाला लाहुरेले अनि हेर्या हेर्यै हुनु होला फेरि । यो जमुना के भन्छे म किन टोलाउनु र तिमि नआएका भए तिम्लाई पनि यसै गरि बोलाउँथे नि, कस्तो कुरा गरेको तिमिले । अब तिमि बढि जान्ने भइछौ के, जस्ले लए पनि हाम्लाई बिर्सन्छौ र तिमिहरुले ।

त्यो त हो दाई कान समाते यि दाई, काली मैयाँ नखरा नपार फेरि खाल्डोमा परौली खुरुक्क निउवा साँध उस्लाई कुर्दा तित्तिन्छ फेरी, झन तिम्ले साँधेको निवुवा त यति मिठो हुन्छ भनि साध्यै छैन हे हे हे । दाइले मलाई उल्याउनु भको हो नि मलाई थाहा छ जति उल्याए पनि म मै हो तपैँ तपैँ हो केरे हैन्तनी । तर एउटा कुरा मलाई पनि थाहा छ म भन्दिन भन्दै भन्दिन मलाई यहिँ फुक्लुक्कै पारे नि भन्दिन जा भन्दै आँखा च्यातेर इस् गरि अब के भन्नु न गाली गर्नु कति कुरा नजानेर बिगार्छन अनि त्यत्तिकुरा नजानेरै सपार्छन ।

सलक्क परेको लामो कपाल लाई लेबन्टी ले बाँधेर अनि फुरुक फुरुक गर्दे आउँदै थिई नदौडिकन तर सके सम्म लस्केर तर म उ आउने बाटोको उल्टो फर्केर जमुना सँग कुरा गरिरहेको थिएँ । ओइ ठुल्दाई आज पनि स्कुल बाट भागेर आएचौ नि के हो भन्दै चिलाउने स्याउलाको झुम्काले मेरो कन्नामा प्याट्ट हान्दै मेरो अगाडि आएर ठ्याक्कै सामुन्ने आएर बसि अनि लाजै नमानि ओल्टाई पल्टाई हेर्न थाली धेरै बर्ष लाहुर बसेर फर्केको आफ्नो स्वामी घर फर्केर आए जस्तै । जमुनाले के हो भेडो नदेखे बाख्रो कराउनी बाख्रो नदेखे भेडो कराउनी एक्कै ठाममा भअसी दुइटै हराउने हि हि हि हि भन्दै खिसी गरि तै पनि सधैँ यस्तै भन्ने भएकाले खासै केहि जस्तो लागेन ।

हैन के जमुना स्कूलबाट भागेर यि गोपाल दाई किन आउँछन भनेर नि मेरो बानी तँलाई थाहा छ नि म त फ्याङ्गफुङ्ग हो बाई अरु कुरै छैन तर म गोपाल दाई सँग खै किन हो किन त्यस्तो गर्न सक्दिन के है दाई । मैले कहिले नराम्रो भन्चु र तिम्लाई आफ्नै जस्तो लाग्छ के । खै ले त्यो अमिले यि पाताँ अब घर गअर मकै खान पर्च दाँत कुँडिने भए ।

अनि हामि सबै जना उठ्यौँ कृष्ण अगाडि थियो अनि जमुना र बसन्ती को पछाडि म थिएँ । आज हेर न बसन्ती मेरो तल्लो पेट मर्नु गरेर दुखेर कस्तो भअच भने शाँदी छैन । के खाइस र त्यस्तो चिसो भात खाइस होला बेल्काको नतताइकन अनि दुख्यो भन्दा हैन के मोरी आज अर्कै दुखिच्च के कहिल्यै पनि नदुखेको जस्तो ढाड पनि कटक्क खाइच्च के भनेर बात मार्दे थिए अगाडि अगाडि म पछाडिबाट जमुनाका सुरवाल पनि छेडेर कुर्थामै देखिएका रगतका साना साना टाटा देखेँ अनि मलाई शँका लाग्यो भन्न पनि लाज लाग्यो र बसन्ती लाई बोलाएँ ।

कानैमा मुख जोडेर तिम्ले ख्याल गरिनौ बसन्ती त्यो जमुना त पन्छिइछ केरे टाटै टाटा छन कुर्थामा, बसन्तीले मेरो कपालमा च्याप्प समाती र दरै भई अनि उत्निखेरै छोडि होओओओ र भनेर सकेसम्मको जिब्रो तानेर दँग परि तर बसन्ती भने अहिले सम्म पन्छिएकी नभएर पनि होला । उस्ले जमुनालाई तल्लो कान्लामा लिएर गई र जमुना रोएको प्रष्टै सुनिएको थियो यो यति हुँदा पनि किष्नले सुइँको पनि थिएन, जमुना तिमिलाई सन्च भअन कि क्याहो के भओ भनेर दौडन लागेको मान्छेलाई मैले तिमी जाने ठाउँ हैन त्यो भनेर रोकेँ ।

उनिहरु खोल्सामा गएर नुहाईवरी आए अनि टाटा परेको कुर्था छोप्न जमुनाले पछ्यौराको सप्कोले बेरेर आउँदा शायद मलाई एउटा जुनि नै फेरिए जस्तो लाग्यो भर्खरै निउवा साँधेकी जमुना अब निकै ठूली भए जस्तो भान भयो हुन त उस्को ज्यान पनि अलि हट्टा कट्टा नै थियो बाहुनी भए पनि कसिली मोटी डल्ली मगर्नी जस्तै भएकी थिई मुर्रा भैँसी जस्तै सप्रेकी तर मिलेको ज्यान थियो, हावा भरेको बेलुन जस्तै पुष्ट थिई । केटि मान्छे पन्छिए पछि उनीहरुको जनेन्द्रीय प्रकृया शुरु हुन्छ भन्ने पनि मलाई थाहा थियो अनि सँगै बोल्ने खेल्ने चल्ने अनि दकुर्ने लड्ने जस्ता कुरामा बन्देज आउने भयो अब उ पनि ठूली भई, अब जे पायो त्यहि बोल्न पनि भएन, खेल्न चल्न पनि केके हो भनेर मनमा कुरा खेलिरहे, पहिलो पटक आफ्नै किशोराबस्थाको सैसाथे हर्लक्कै बढेको अनुभूति भएको थियो मलाई ।

बसन्तीले मलाई टाढैबाट आँखा नझिम्काई कन हेरिरही, तर किस्न अझै पनि लाटीले केरा हेरे जस्तै भएको थियो, वाल्ल र जिल्ल परेको थियो न केहि सोध्न सक्थ्यो न बुझ्न सक्थ्यो । हेर गोपाल दाई मलाई पनि डर लाउन थालो अब त आबुई केटी मान्छे भएसी के के बेहोर्न पर्नि हो, हारेकै जुनी भनेको ठिकै हो कि क्या हो, भए जति जम्मे केटि मान्छे ले अर्न पर्नि अनि केटाहरु भने हाइसञ्चो क्यार्नु र यस्तै हो जे होला होला है, यो काली तल कान्लामा डाँको छोडेर रोकी थिई अघि सुनेनौ तिमेरुले,

किन नसुन्नु नि यो किस्ने त उतै दौडँदै थियो मैले समातेको नत्र सातो गअर जमुना भन्दा यो झन डाँको छोडेर रुन्थ्यो हि हिहि सबै जना हाँस्यौँ तर किस्न अझै पनि जिल्ल नै थियो तैपनि मुख अलि अलि चेतेकै थियो ।
जाम अब मेरो गोरु त तअअअल छ म लिएर आउँछु किस्न दाई यो जमुने सँगै जानुस उस्का बाख्रा पनि लगि दिनुस है आज अलि बिरामी छ के हि हि ख्याल गर्नु होला आफ्नीको भन्दै खुच्चिङ्ग गरि अनि दुइजना गोरु र बाख्रो डोर्याएर उँभोतिर लागे । मैले बसन्तीको गोरुलाई आफ्नै भाषमा बोलाएँ आ आ  आ माले आ आ  माले आ आ  भनेर बोलाए पछि फूरुक्क हुँदै आइहाल्थ्यो खै किन हो बसन्तीको त गोरुले पनि मेरो कुरा मान्थ्यो, अरु जो सुकै देखे पनि सिँगले हान्ने गोरु मलाई सिँगमै बसे पनि केहि गर्दैनथ्यो शायद पशु भएर पनि बफादार थियो ।

धेरै बेर बसन्ती केहि पनि बोलिन, चोलो को खल्तीबाट दुइटा कसार निकालेर पसारमा राखी अनि एउटा खाउ भनेर आँखाले इशारा गरि मैले पनि निकालेर खाएँ, मलाई बसन्ती र म दुइजना मान्छे हो छुट्टाछुट्टै मान्छे हो जस्तै लाग्थेन घरी घरी । मैले अहिलेको अबस्थाको आँकलन त्यतिबेला गरेकै थिइन शायद हामि दुबैजना मकैका दुध पस्न बाँकि भएका भर्खरका बुआँ जस्तै भएका थियौ । बसन्ती भनेर मैले बोलाएँ उस्ले झस्किएर हँ भनि । हेरत जमुना त पन्छिई अब के होला है । अब त्यो पनि ठूली भई तिमिहरु सँग यसरी लडाभाँती गर्ने कुस्ती खेल्ने लड्ने दिन पनि सकिन लाए , अब तिमि पनि ठूली हुन्छ्यौ, अनि न मैले कुइँयाउन पाउँछु न डुम खेल्न पाउँछु अब त लाज मान्नु पर्ने बेला पनि आउँछ बाबै भन्दा बसन्ती भसङ्ग भई ।

हामिले खेल्ने रनबन, हाम्रै भावना सँग बटारिएका हाम्रा डिँगा बाख्राहरु, यि सबै त अहिले याद हरु मात्रै छन उति बेला बसन्तीले दिएको लाइन मैले समाउन नसक्दा मेरै आँखा अगाडि उस्को पनि बिहा भयो, उस्को बिहामा उस्लाई डोलिमा चढाएर घर छोड्ने बेलामा गोपाल दाई भनेर चिच्याएर रुँदा मैले पनि डाँको छोडेर रोएको म अहिले पनि भुल्न सक्दिन ।